Home / Επωνύμως / Ελληνικό κράτος και Δημόσια διοίκηση
Το Σύνταγμα της Ελλάδος

Ελληνικό κράτος και Δημόσια διοίκηση

Γράφει ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ*

Παρότι οι πρώτες προσπάθειες συγκρότησης του Κράτους είχαν γίνει ήδη από το 1822 και κορυφώθηκαν επί Καποδίστρια, τα περισσότερα κρατικά όργανα, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, ιδρύθηκαν από τη βαυαρική αντιβασιλεία.

Πιο συγκεκριμένα, με το διάταγμα της 3/15-4-1833 ιδρύθηκαν τα 7 πρώτα υπουργεία ή «γραμματείες» όπως ονομάζονταν και ήσαν τα εξής: Εξωτερικών και βασιλικού Οίκου, Δικαιοσύνης, Εσωτερικών, Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, Οικονομικών, Στρατιωτικών και Ναυτικών.

Σε κάθε Γραμματεία προΐστατο ένας Γραμματέας Επικρατείας (βλ. υπουργός), ενώ οριζόταν ότι «η ολομέλεια των Γραμματέων της Επικρατείας σχηματίζει το Υπουργικόν Συμβούλιο, του οποίου ο Πρόεδρος ονομάζεται ιδιαιτέρως από τον Βασιλέα».

Το ενδιαφέρον ήταν πως ακολούθησε αμέσως μετά, στο ίδιο ΦΕΚ, ένα άλλο διάταγμα «αφορών την υπηρεσίαν εις τας Γραμματείας της Επικρατείας». Σε αυτό, καθοριζόταν αφενός ο συστηματικός τρόπος λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας (εσωτερική διακίνηση των εγγράφων, πρωτόκολλο, εισηγήσεις, υπογραφές, καταχωρήσεις, διεκπεραίωση κ.λπ.), αλλά δίνονταν αφετέρου και μια σειρά οδηγιών για το πώς πρέπει να πραγματοποιείται η διοικητική λειτουργία, μερικές των οποίων εκπλήσσουν ακόμα και σήμερα.

Σημειώνουμε χαρακτηριστικά την αναγκαία μέριμνα των γραμματέων για «την διατήρησιν της εις αυτάς αναγκαίας τάξεως» και προπάντων την μέριμνα για «… την ταχείαν προόδευσιν των εις αυτό αναφερομένων εργασιών».

«Η ευθύνη των υπαλλήλων για την ακρίβεια της εργασίας τους, ή η ευθύνη τους στο να φυλάττουν ‘‘αυστηροτάτην μυστικότητα περί των… αναφερομένων υποθέσεων’’ και προπάντων η σημασία της αποτελεσματικότητας και όχι των πληθωρικών λόγων ή ποσοτήτων εγγράφων»

Ομοίως, η ευθύνη των υπαλλήλων για την ακρίβεια της εργασίας τους, ή η ευθύνη τους στο να φυλάττουν «αυστηροτάτην μυστικότητα περί των… αναφερομένων υποθέσεων» και προπάντων η σημασία της αποτελεσματικότητας και όχι των πληθωρικών λόγων ή ποσοτήτων εγγράφων. Στο διάταγμα εμπεριέχονται και καθήκοντα, τόσο των γραμματέων, δηλαδή των υπουργών, όσο και των απλών υπαλλήλων, παρότι δεν αναγράφονταν ως τέτοια, δεν αναφέρονταν δηλαδή ως «καθηκοντολόγιο».

Είναι εντυπωσιακό να διαπιστώνει κανείς, πως σήμερα, στο οργανωμένο ελληνικό κράτος του 2017, δεν υφίσταται ένας ανάλογος νόμος που να καθορίζει πλήρως τις διοικητικές λειτουργίες, να αποσαφηνίζει τα πάντα στο εσωτερικό της Διοίκησης και προπάντων, να επιβάλλει την ομοιόμορφη πορεία όλων των δημοσίων υπηρεσιών.

Το μόνο σχετικό που υφίσταται είναι ο Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας (νόμος του 1999), οποίος ωστόσο ρυθμίζει τις σχέσεις της Διοίκησης με τους πολίτες και μόνο ακροθιγώς και αποσπασματικά καταπιάνεται με ορισμένα εσωτερικά θέματα.

Αυτή η χρόνια έλλειψη έχει συντελέσει στο να υπάρχει χαρακτηριστική ποικιλομορφία στη δράση των δημοσίων υπηρεσιών και κάθε φορέας να έχει τη δική του οπτική και προπάντων να ακολουθεί τη δική του πρακτική σε σωρεία ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος. Το πώς κάθε υπουργείο αριθμεί τις αποφάσεις των υπουργών του συνιστά ένα λαμπρό παράδειγμα…

Το ότι σήμερα γίνεται προσπάθεια σύνταξης περιγραμμάτων θέσεων εργασίας και «καθηκοντολογίου» δημιουργεί την ελπίδα της μιας, αργοπορημένης μεν, αλλά εντελώς απαραίτητης, κάλυψης του χάσματος με αυτό που είναι γνωστό ως σύγχρονη, ορθολογική Διοίκηση…

*Ο Κωστής Παπαδημητρίου είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Επιμελητηρίου

Check Also

Η αποκέντρωση στο ελληνικό κράτος

Γράφει ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ* Ως μορφή αποκεντρωμένης-περιφερειακής Διοίκησης του κράτους, η βαυαρική Αντιβασιλεία, υιοθετώντας γαλλικά …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *