Home / Κοινωνία / Κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη

Κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη

Οι προϋποθέσεις που θα διευκολύνουν τη σύναψη ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού «συμβολαίου εθνικής προόδου»

Γράφει ο ΠΑΥΛΟΣ ΘΩΜΟΓΛΟΥ*

Ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων και κατ’ επέκταση την αναπτυξιακή πορεία κάθε χώρας, είναι η συνοχή του κοινωνικού της ιστού, η οποία προϋποθέτει, πέραν των αναγκαίων πολιτικών επιλογών, και την αρμονική συμβίωση και συνεργασία της εργοδοσίας και της εργασίας, των δύο βασικών συντελεστών παραγωγής πλούτου.
Ο ιστορικός ιδεολογικός πόλεμος ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία έχει, τελευταία, λόγω παγκοσμιοποίησης και τεχνολογικών εξελίξεων, σημαντικά αμβλυνθεί.

Η εμφάνιση ενός διαφορετικού τύπου επιχειρηματία, του μισθωτού manager, διέσπασε το σώμα των μετόχων και διαφοροποίησε τις προσδοκίες και τα συμφέροντα των μελών του.
Την ίδια εποχή, πολλοί εργαζόμενοι (και συνταξιούχοι) αποκτούν, παράλληλα, την ιδιότητα και τις προσδοκίες του μετόχου, συμμετέχοντας με τις αποταμιεύσεις τους σε διάφορα ασφαλιστικά και επενδυτικά Ταμεία (θεσμικοί επενδυτές), επιδιώκοντας να αυξήσουν τις αποδόσεις των περιουσιακών τους στοιχείων, ακόμη και, αν όχι κυρίως, μέσω της συμπίεσης της εργατικής αμοιβής.

Τέλος, με τις αυξημένες δυνατότητες υποκατασκευής μερών του τελικού προϊόντος, εκτός της έδρας μιας πολυεθνικής εταιρίας, ο ρόλος και τα συμφέροντα των εργαζόμενων της ίδιας εταιρίας διαφοροποιούνται αισθητά, από χώρα σε χώρα, από ειδικότητα σε ειδικότητα, ενώ οι δυνατότητες των εργατικών συνδικάτων για μετωπική σύγκρουση με τις διοικήσεις των μεγάλων επιχειρήσεων εξασθενίζουν, για το λόγο αυτό, σημαντικά.

Η «παραδοσιακή» θέση -σύμφωνα με την οποίαν ένας συμβιβασμός κεφαλαίου και εργασίας είναι ανέφικτος, αν όχι πολύ δύσκολος, καθώς τα συμφέροντα της κάθε πλευράς, όχι μόνον δεν ταυτίζονται, αλλά βρίσκονται σε μία μόνιμη, υπαρξιακής μορφής σύγκρουση- αμφισβητείται, πλέον, όλο και πιο έντονα, καθώς συνειδητοποιείται ευρύτερα ότι:
1. Η εργασία δεν αποτελεί μόνον κόστος για την επιχείρηση, αλλά και βασικό παράγοντα ενίσχυσης της ζήτησης των προϊόντων της (ο πρωτοπόρος Αμερικανός βιομήχανος Ford επεσήμαινε, σε κάθε ευκαιρία, την επιθυμία του για ικανοποιητικές αμοιβές των εργαζόμενων, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα αγοράς των αυτοκινήτων του) και

2. Η επιχείρηση δεν είναι μόνον ο χώρος και το μέσο δημιουργίας κερδών ή υπερκερδών, αλλά και φορέας προσφοράς θέσεων εργασίας, εισοδημάτων, ευκαιριών κοινωνικής ανέλιξης και προσωπικής ολοκλήρωσης του ατόμου. Όσο περισσότερες δυναμικές και αποτελεσματικές επιχειρήσεις λειτουργούν σε μία χώρα τόσο λιγότερη ανεργία και φτώχεια παρατηρείται.

Στο πλαίσιο αυτό, η εκβιαστική διεκδίκηση από την εργασία, αιτημάτων που υπερβαίνουν, αντικειμενικά, τις δυνατότητες της επιχείρησης θέτει σε κίνδυνο την ίδια τη βιωσιμότητα της μονάδας, της «μηχανής παραγωγής πλούτου» και κατ’ επέκταση τις σχετικές θέσεις εργασίας, τις αμοιβές, τους φόρους, τις ασφαλιστικές εισφορές, γενικότερα, την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο της χώρας.

Συμπιέζοντας τη ζήτηση περιορίζουμε την παραγωγή και τις πωλήσεις των επιχειρήσεων, διευρύνουμε την ανεργία και τις ανισότητες, διογκώνουμε τα δημοσιονομικά ελλείμματα, καθιστώντας αναγκαία την αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων των επιχειρήσεων

Η μονόπλευρη, εξάλλου, ικανοποίηση αιτημάτων της εργοδοσίας ή η επίρριψη του κόστους προσαρμογής της οικονομίας στα νέα δεδομένα των αγορών, αποκλειστικά στην εργασία, οδηγούν σε καταστάσεις που, τελικά, δυναμιτίζουν την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο της χώρας, καθώς, συμπιέζοντας τη ζήτηση, περιορίζουμε την παραγωγή και τις πωλήσεις των επιχειρήσεων, διευρύνουμε την ανεργία και τις ανισότητες, διογκώνουμε τα δημοσιονομικά ελλείμματα, καθιστώντας αναγκαία την αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων των επιχειρήσεων και δημιουργούμε συνθήκες κρίσης του ίδιου του οικονομικού συστήματος.

Βασικές προϋποθέσεις που θα διευκολύνουν τη σύναψη ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού «κοινωνικού συμβολαίου εθνικής προόδου» είναι:
i. Αντικειμενική ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου για τις βασικές αρχές, που διέπουν την ορθολογική λειτουργία μιας σύγχρονης οικονομίας και τους κανόνες, με βάση τους οποίους οργανώνεται και διοικείται μία ανταγωνιστική επιχείρηση. Σωστά ενημερωμένοι πολίτες είναι πιο υπεύθυνοι στις κρίσεις και τις αντιδράσεις τους τόσον εντός όσο και εκτός επιχείρησης.

ii. Σαφές, απλό και σταθερό φορολογικό, εργασιακό και χρηματοδοτικό πλαίσιο, στους κόλπους του οποίου καλείται ο επενδυτής να αναλάβει επιχειρηματικούς κινδύνους, προσδοκώντας, ως αντάλλαγμα, λογικό κέρδος, ώστε οι βασικές παράμετροι που προσδιορίζουν τις επιχειρηματικές αποφάσεις, να είναι, εκ των προτέρων, σ’ όλους γνωστές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για επενδυτικά σχέδια μεσο-μακροπρόθεσμης απόδοσης.

iii. Αντιπροσωπευτικά όργανα εκπροσώπησης της εργασίας και της εργοδοσίας, ουσιαστική συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας ισόρροπης και βιώσιμης αναπτυξιακής πολιτικής, προκειμένου οι θέσεις των βασικών κινητήριων μοχλών της πραγματικής οικονομίας να προωθούνται, άμεσα, προς τους φορείς της πολιτικής εξουσίας (κυβέρνηση και αντιπολίτευση).

iv. Σταθερός μηχανισμός έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης των οργάνων εκπροσώπησης των εργαζόμενων σε κάθε επιχείρηση, εκ μέρους της διοίκησης, για την τρέχουσα πορεία της, τις προοπτικές της και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, προκειμένου να υπάρχει σ’ όλους καθαρή εικόνα των αδυναμιών και δυνατοτήτων της, στο σύγχρονο, ανοικτό, ανταγωνιστικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται.

Τα οφέλη από την ενίσχυση της συνοχής του κοινωνικού ιστού είναι σημαντικά:
i. Περιορισμός των ενδοεπιχειρηματικών συγκρούσεων ή άμβλυνση της έντασης και διάρκειάς τους, που μειώνει ή (και) μηδενίζει τις απώλειες εργασιακού χρόνου.

ii. Αναβάθμιση της ποιότητας των συνθηκών εργασίας, που οδηγεί στη βελτίωση της σχετικής παραγωγικότητας (ο ευχαριστημένος εργάτης είναι πάντοτε πιο παραγωγικός) και κατ’ επέκταση στην άνοδο της παραγωγής, των αμοιβών και των κερδών.

iii. Εδραίωση ενός ευνοϊκού επιχειρηματικού κλίματος, που ενθαρρύνει τις επενδύσεις, επιταχύνει τους ρυθμούς ανάπτυξης και διευκολύνει την υιοθέτηση καινοτόμων επιλογών, καθώς πολιτική και οικονομική σταθερότητα χωρίς κοινωνική συνοχή δεν νοείται.

Η επιχείρηση, όμως, σε όλα τα πολιτικά συστήματα και σε όλες τις οικονομικές φάσεις, παραμένει ένας συμμετοχικός θεσμός, ένας χώρος συλλογικής δραστηριοποίησης, όπου διάφορα μέρη (κεφάλαιο, εργασία, πελάτες, τράπεζες, κρατικές αρχές, δήμοι κ.ά.), με αντικρουόμενα, πολλές φορές, συμφέροντα συνεργάζονται άμεσα ή έμμεσα για την υλοποίηση ενός κοινού στόχου, την παραγωγή πλούτου.
Μέτοχοι και εργαζόμενοι βρίσκονται στο ίδιο πλοίο, που πλέει σ’ ένα φουρτουνιασμένο πέλαγος, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικών κρίσεων -τον χώρο του σκληρού διεθνούς ανταγωνισμού- και επιδιώκει να φθάσει σε ήρεμα λιμάνια, έχοντας υλοποιήσει με επιτυχία, για το καλό όλων, την αποστολή του.

Το κοινό αυτό συμφέρον επιτάσσει συνεργασία και συνοχή, μέσα από αμοιβαίους συμβιβασμούς, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει συναντίληψη πάνω σε γενικότερα πολιτικά και οικονομικά θέματα ή οράματα, ώστε να ενισχυθεί η δυναμική και η αποτελεσματικότητα της επιχειρηματικής μονάδας, που αποτελεί πρωταρχικό εθνικό οικονομικό στόχο, προς όφελος, τελικά, της κοινωνίας.

*Ο Παύλος Θωμόγλου  είναι Αντιπρόεδρος του ΕΒΕΑ

Check Also

«Παράδεισος» της παρανομίας τα κατεχόμενα

Τα λιμάνια χρησιμοποιούνται ως κόμβοι μεταφοράς ναρκωτικών, λαθραίων τσιγάρων και όχι μόνο Γράφει η ΜΑΡΙΑ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *