Home / Κοινωνία / Στη φάκα της Δικαιοσύνης το «ξέπλυμα χρήματος» παρά την παραγραφή

Στη φάκα της Δικαιοσύνης το «ξέπλυμα χρήματος» παρά την παραγραφή

Μπορεί να χαθούν χρήματα από το Δημόσιο (με το πέρας της 5ετίας), αλλά οι υπεύθυνοι και οι φοροφυγάδες θα διωχθούν ποινικά

 Τι συνέβη με τον Τσοχατζόπουλο και τι θα συμβεί με τον Παπαντωνίου

Γράφει η ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΠΡΟΥΣΑΛΗ

Ο κίνδυνος να βρεθούν κατηγορούμενοι για κακουργήματα οι ύποπτοι μεγάλης φοροδιαφυγής, που περιλαμβάνονται στις γνωστές λίστες (Λαγκάρντ, Μπόργιανς κ.ά.) εξακολουθεί να υφίσταται και μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας περί αντισυνταγματικότητας -διά νόμου- της επιμήκυνσης του χρόνου της παραγραφής των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου.

Αυτό τόνιζαν εισαγγελικοί κύκλοι, προσθέτοντας ότι η πράξη της φοροδιαφυγής αποτελεί ένα από τα βασικά αδικήματα, για τα οποία μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη και για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες («ξέπλυμα βρώμικου χρήματος»).

Πρόκειται για το κακούργημα που κατά την ισχύουσα νομολογία τελείται διαρκώς, εφόσον ο δράστης χρησιμοποιεί («ξεπλένει»), μέσω νόμιμων οδών (τραπεζικό σύστημα, αγοραπωλησίες κινητών και ακινήτων κ.ά.), τα χρήματα που απέκτησε από το βασικό έγκλημα, ακόμη κι αν αυτό έχει υποπέσει σε παραγραφή, σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους.

Κατά… Άκη πρακτική
Όπως, για παράδειγμα, συνέβη με τον πρώην υπουργό, Άκη Τσοχατζόπουλο, ο οποίος παραπέμφθηκε σε δίκη για «ξέπλυμα», ενώ το βασικό αδίκημα είχε υποπέσει σε παραγραφή, λόγω των στενών χρονικών ορίων που θέτει ο νόμος Περί Ευθύνης Υπουργών. Κάτι ανάλογο φαίνεται ότι θα συμβεί και με τον πρώην υπουργό Γιάννο Παπαντωνίου.

Σύμφωνα με τους δικαστές του ΣτΕ, το Δημόσιο πράγματι δεν μπορεί να επιβάλει φόρους σε φοροφυγάδες όταν το αδίκημά τους έχει παραγραφεί (πέραν της 5ετίας), μπορεί όμως να ασκήσει ποινικές κυρώσεις

Ανοιχτός ο δρόμος των κυρώσεων
Με την άποψη αυτή φαίνεται ότι συμφωνούν και οι δικαστές του ΣτΕ, οι οποίοι σε ανακοίνωση της Ένωσής τους τονίζουν ότι η απόφαση της Ολομέλειας αφορά «στην παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φόρων και άλλων οικονομικών βαρών (και όχι στην επιβολή ποινικών κυρώσεων)».

Συνεπώς, το Δημόσιο μπορεί να διατηρήσει τις ελπίδες του ότι θα εισπράξει τα καταλογισθέντα πρόστιμα από τους δράστες της μεγάλης φοροδιαφυγής, οι οποίοι δεν αποκλείεται να δεχθούν να πληρώσουν με «ζεστό» χρήμα, για να μην υποβληθούν στην ταλαιπωρία της ποινικής δίωξης, της παραπομπής στο ακροατήριο και, τελικώς, για να μην κινδυνεύσουν να χάσουν την ελευθερία τους, αν κριθούν ένοχοι.

Ανεξάρτητες κινήσεις
Άλλωστε, η ισχύουσα νομοθεσία είναι κάτι παραπάνω από σαφής σε αυτό το ζήτημα. Συγκεκριμένα, η άσκηση ποινικής δίωξης και η καταδίκη για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες δεν προϋποθέτουν την ποινική δίωξη ή καταδίκη του υπαίτιου, για το βασικό αδίκημα, στην προκειμένη περίπτωση, για την πράξη της φοροδιαφυγής.

Μάλιστα, ορίζεται ότι η ικανοποίηση του Δημοσίου από αυτόν που διέπραξε το αδίκημα της φοροδιαφυγής (δηλαδή η πληρωμή των σχετικών φόρων) αίρει το αξιόποινο ή διαφορετικά απαλλάσσει τον φορολογούμενο και για τις πράξεις του «ξεπλύματος».

Η απόφαση του ΣτΕ
Η Ολομέλεια του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έκρινε ότι η παραγραφή των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου είναι πενταετής.
Ειδικότερα, με την υπ’ αριθμ. 1738/2017 απόφασή της, έκρινε ουσιαστικά ότι με τις συνεχείς παρατάσεις της παραγραφής των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου παραβιάζονται οι συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές της ασφάλειας του δικαίου και της αναλογικότητας.

Μεταξύ άλλων, η απόφαση αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η ως άνω θεμελιώδης αρχή (ασφάλεια του δικαίου), η οποία εξυπηρετεί σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, επιτάσσει η κατάσταση του διοικουμένου, όσον αφορά την εκ μέρους του τήρηση των κανόνων της σχετικής με τις ανωτέρω επιβαρύνσεις νομοθεσίας, να μην μπορεί να τίθεται επ’ αόριστον εν αμφιβόλω.

Συνακόλουθα, για την επιβολή επιβαρύνσεων, υπό τη μορφή φόρων, τελών, εισφορών και σχετικών κυρώσεων, απαιτείται να προβλέπεται προθεσμία παραγραφής, η οποία, προκειμένου να εκπληρώνει τη συνιστάμενη στη διασφάλιση της ως άνω αρχής λειτουργία της, πρέπει να ορίζεται εκ των προτέρων και η διάρκειά της να είναι επαρκώς προβλέψιμη από τον διοικούμενο, μετά, δε, τη λήξη της να μην είναι πλέον δυνατή η επιβολή εις βάρος του διοικουμένου, ούτε της σχετικής οικονομικής επιβαρύνσεως (φόρου, τέλους, εισφοράς), ούτε οποιασδήποτε σχετικής κυρώσεως».

Στοιχείο ενοχής

Η πράξη της φοροδιαφυγής αποτελεί ένα από τα βασικά αδικήματα για τα οποία μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη ακόμη κι αν η πράξη φοροδιαφυγής έχει υποπέσει σε παραγραφή

Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Επικρατείας, εκδήλωση της αρχής της ασφάλειας δικαίου, ειδικά στο φορολογικό δίκαιο, αποτελούν οι θεσπιζόμενες ρυθμίσεις, σύμφωνα με τις οποίες, η πρόβλεψη στο νόμο ότι με την πάροδο ορισμένου χρονικού διαστήματος, παραγράφεται η αξίωση του Δημοσίου για τη βεβαίωση και επιβολή συγκεκριμένου φόρου, συνιστά ουσιαστικό στοιχείο της φορολογικής ενοχής.

«Κατά συνέπεια, διάταξη νόμου περί παρατάσεως χρόνου παραγραφής φορολογικών αξιώσεων, οι οποίες ανάγονται σε ημερολογιακό έτος προγενέστερο του προηγουμένου της δημοσιεύσεως του νόμου αυτού έτους, είναι ανίσχυρη ως αντικείμενη στην (απορρέουσα από την αρχή του κράτους δικαίου) αρχή της ασφάλειας δικαίου και στις εξειδικεύουσες αυτήν ειδικώς στο φορολογικό δίκαιο ανωτέρω συνταγματικές διατάξεις», σημειώνει το ΣτΕ.

Αντισυνταγματικές
Με αυτό το σκεπτικό, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας, έκρινε ως αντισυνταγματικές τις διατάξεις των νόμων από το 2006 έως και το 2010, με τις οποίες δόθηκαν παρατάσεις στο χρόνο παραγραφής των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου, από φορολογούμενους, λίγο πριν από τη λήξη είτε της αρχικής παραγραφής είτε της προηγούμενης παρατάσεως.

Η απόφαση δεν ακυρώνει τους ελέγχους

Για ποιες περιπτώσεις υπάρχει ακόμη χρόνος για φορολογικές αξιώσεις

Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ έχει καθαρογραφεί και αναμένεται να διαβιβαστεί στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο με τη σειρά του θα τη στείλει στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, που θα αποφανθεί για τις επιπτώσεις της στους φορολογικούς ελέγχους.

Ωστόσο, σύμφωνα με μερίδα νομικών, η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ δεν ακυρώνει τη δεκαετή παραγραφή των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου, που ισχύει με βάση τον νόμο 2238/94, στην περίπτωση που προκύψουν νέα στοιχεία, όπως για παράδειγμα εισοδήματα που δεν έχουν δηλωθεί.

Διερευνώνται από τις αρχές
Τα οριζόμενα στον νόμο αυτό, αφορούν τις διερευνώμενες από τις αρχές λίστες Λαγκάρντ, Μπόργιανς και άλλες.

Με αυτό το δεδομένο, οι φορολογικές αξιώσεις του Δημοσίου έχουν παραγραφεί μόνο για τη χρονική περίοδο 2000-2005.

Αν λάβουμε ως παράδειγμα τη λίστα Λαγκάρντ, που δίνει πληροφορίες για τα έτη 2005, 2006, 2007, οι φορολογικές αξιώσεις του δημοσίου έχουν παραγραφεί για τα έτος 2005, ενώ για το 2006 παραγράφονται στο τέλος του τρέχοντος έτους (31.12.2017).

Οι υπόλοιπες λίστες που διερευνώνται από τις αρχές είναι:
i. Λίστα Μπόργιανς: Αφορά πληροφορίες για αποστολή εμβασμάτων κατά τη χρονική περίοδο 2005-2009.
ii. Λίστα με τα 65 CD: Αφορά πληροφορίες για συναλλαγές καταθετών άνω των 300.000 ευρώ, μέσω τραπεζικών λογαριασμών ή αποστολή εμβασμάτων άνω των 100.000 ευρώ στο εξωτερικό, κατά τη χρονική περίοδο 2000 έως 2012.
iii. Λίστα εμβασμάτων για αγορά χαρτοφυλακίων ομολόγων εξωτερικού: Αφορά τη χρονική περίοδο από τον Ιανουάριο του 2014 έως το καλοκαίρι του 2015.

Με βάση την εκδοχή της δεκαετούς παραγραφής, είναι πολύ εύκολο να υπολογιστεί για ποιες περιπτώσεις έχει παραγραφεί το δικαίωμα του Δημοσίου για φορολογικές αξιώσεις και για ποιες υπάρχει ακόμη χρόνος.

Όλες οι λίστες μαζί
Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η λίστα με τα 65 CD περιλαμβάνει, σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, το 90% περίπου όλων των άλλων λιστών, δηλαδή, στην ουσία όλες οι άλλες λίστες αποτελούν μικρά τμήματα της λίστας των 65 CD.
Έτσι, όταν ερευνάται ένα πρόσωπο από τη λίστα Λαγκάρντ, οι εισαγγελείς λαμβάνουν στοιχεία και από τη λίστα των CD. Κι αυτό για να υπάρχει ενοποίηση των στοιχείων και να διεξάγεται καλύτερα και με μεγαλύτερη πληρότητα ο έλεγχος.

Γιατί καθυστερούν οι φορολογικοί έλεγχοι για τις λίστες

Οι λόγοι που παραμένουν άδεια τα ταμεία από φορολογικά έσοδα

Είναι γεγονός ότι υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στους φορολογικούς ελέγχους, με αποτέλεσμα να καθυστερεί και η είσπραξη των προβλεπόμενων εσόδων, αλλά και να ανακύπτουν ζητήματα παραγραφής των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου.

Ο πρώην επικεφαλής της Οικονομικής Εισαγγελίας, Παναγιώτης Αθανασίου, είχε εντοπίσει τέσσερα τρωτά σημεία στους φορολογικούς ελέγχους, τα οποία έχουν ως εξής:
1. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, σχετικά με το είδος και τη φύση των διενεργούμενων φορολογικών ελέγχων.
2. Η αργή και ελλιπής ροή πληροφοριών και στοιχείων από τρίτους, δηλαδή από πιστωτικά ιδρύματα, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς κ.λπ.
3. Το υφιστάμενο πλέγμα των διοικητικών διαδικασιών, σχετικά με τη διεξαγωγή, διεκπεραίωση και ολοκλήρωση των φορολογικών ελέγχων.
4. Η ενασχόληση τριών υπουργείων (Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη) στα στάδια ολοκλήρωσης των φορολογικών ελέγχων.

Συνεπώς, αν υπήρχε το εξειδικευμένο προσωπικό και οι έλεγχοι μπορούσαν να γίνονται με έναν συντονισμό, δηλαδή με διαφορετικές διαδικασίες, θα είχαν ολοκληρωθεί περισσότερες υποθέσεις από τις λίστες και το Δημόσιο θα μπορούσε να είχε εισπράξει μεγαλύτερα ποσά.

Πώς διεξάγεται η έρευνα
Η Οικονομική Εισαγγελία, αφού διενεργήσει την προκαταρκτική εξέταση για κάθε αναφερόμενο στις λίστες, διαβιβάζει την ποινική δικογραφία για φορολογικό έλεγχο στις αρμόδιες ΔΟΥ και στο ΚΕΦΟΜΕΠ. Κι αυτό γιατί ο φορολογικός έλεγχος αποτελεί τη βάση για τη διαπίστωση της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

Όσοι καλούνται ως ύποπτοι για τις πράξεις, αν υποβάλουν συμπληρωματικές δηλώσεις και δεχθούν να πληρώσουν τα καταλογιζόμενα ποσά, τότε η δικογραφία γι’ αυτούς αρχειοθετείται. Σε διαφορετική περίπτωση, οι δικογραφίες ακολουθούν τη δικαστική οδό, με άσκηση ποινικής δίωξης.

 

Check Also

«Παράδεισος» της παρανομίας τα κατεχόμενα

Τα λιμάνια χρησιμοποιούνται ως κόμβοι μεταφοράς ναρκωτικών, λαθραίων τσιγάρων και όχι μόνο Γράφει η ΜΑΡΙΑ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *