Home / Οικονομία / Εκρηκτικό το κοκτέιλ στο (πλούσιο) «Οικόπεδο 11»
Κύπρος 2013 έναρξη οικοπεδο 12 φυσικό αέριο
Φωτογραφία του 2013 από την έναρξη της παραγωγικής δοκιμής στη γεώτρηση και την καύση του παραγομένου φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη» στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής ΑΟΖ. Όπως όλα δείχνουν, έρχεται και η σειρά του Οικοπέδου 11…

Εκρηκτικό το κοκτέιλ στο (πλούσιο) «Οικόπεδο 11»

Το αέριο, τα γεωπολιτικά συμφέροντα, οι αντιπαραθέσεις και η πρόσφατη αποτυχία της διάσκεψης για το Κυπριακό

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΨΩΜΙΑΔΗΣ

Σε ένα σταυρόλεξο για πολύ δυνατούς λύτες αναδεικνύεται η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία φαίνεται πως έχει όλα τα φόντα να «κοντράρει» τον Περσικό Κόλπο σε αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, με αποτέλεσμα τα γεωπολιτικά συμφέροντα να οδηγούν σε εκρηκτικές αντιπαραθέσεις.

Πρώτο «θύμα» των αντιθέσεων που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι το Κυπριακό και οι πολυήμερες διαπραγματεύσεις, που διεξήχθησαν στο θέρετρο Κρανς Μοντανά της Ελβετίας, καταλήγοντας σε πλήρη αποτυχία, λόγω της αδιάλλακτης στάσης της Τουρκίας.

Εκτός από τα λεγόμενα «παρεμβατικά δικαιώματα», ο βασικός λόγος για τη στάση της Άγκυρας ήταν η προγραμματισμένη για την Τετάρτη έναρξη των ερευνών στο Οικόπεδο 11, που βρίσκεται στα δυτικά της Κυπριακής ΑΟΖ. Οι Τούρκοι επιμένουν ότι τους ανήκει ένα μέρος από τα μελλοντικά αποθέματα υδρογονανθράκων, αλλά στην πραγματικότητα έχουν άλλο στόχο: Προσπαθούν (με κάθε τρόπο) να αποτρέψουν την ανακήρυξη της Ελληνικής ΑΟΖ, σε συμφωνία με την Αίγυπτο και την Κύπρο, κάτι που σημαίνει ότι η Άγκυρα δεν θα έχει κανένα δικαίωμα σε όλη τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.

Η προοπτική αυτή φαίνεται πως πέφτει πολύ… βαριά για τον «νέο Σουλτάνο» της Άγκυρας, ο οποίος, σε μία τέτοια περίπτωση, δεν θα δει τα… ιμπεριαλιστικά όνειρά του να γίνονται πραγματικότητα.

Στο «χορό των αντιθέσεων», εξάλλου, συμμετέχουν όλες οι «μεγάλες δυνάμεις» της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, με αποτέλεσμα να συνδιαμορφώνουν με τις κυβερνήσεις των χωρών τους τη δική τους πολιτική και διπλωματική αντιμετώπιση των εξελίξεων, που ξεκινά από τη στενή παρακολούθηση όλων των κινήσεων και φτάνει μέχρι και την κινητοποίηση στρατιωτικών δυνάμεων.

Πώς συνδέεται η ηχηρή σιωπή διεθνών οργανισμών (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ και Ε.Ε.) με τον πόλεμο στη Συρία, και άλλα ζοφερά γεγονότα στην ευρύτερη γειτονιά μας

Η ηχηρή… σιωπή των διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ, αλλά και η Ε.Ε., αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι του εκρηκτικού παζλ που διαμορφώνεται στην περιοχή, χωρίς να υπάρχει προδιαγεγραμμένη προοπτική εκτόνωσης. Σε συνδυασμό με τον πόλεμο στη Συρία, τη δράση των τζιχαντιστών σε όμορες χώρες και στη Λιβύη, τις αντιπαραθέσεις μέσα στους κόλπους των αραβικών χωρών, το σκηνικό εμφανίζεται ακόμη πιο σύνθετο και άκρως επικίνδυνο για ανάφλεξη…

Οι μεγάλες δυνάμεις

Αμερικανοί, Ρώσοι, Γάλλοι, Ιταλοί, Ισραηλινοί…

Τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων διαμορφώνουν ένα πλέγμα «προστασίας» των κυπριακών κοιτασμάτων και των θαλάσσιων «οικοπέδων» της Λευκωσίας, τουλάχιστον όσον αφορά στις ενέργειες παρεμπόδισης των ερευνών.

Αεροπλανοφόρο G W BUSH
Άποψη του αμερικάνικου αεροπλανοφόρου «George HW Bush», που προ ολίγων ημερών έκοβε… βόλτες κοντά στο Οικόπεδο 11, παρά την τουρκική NAVTEΧ

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι προσπάθειες της Τουρκίας να ορθώσει εμπόδια στην έναρξη των ερευνών στο Οικόπεδο 11, με έκδοση οδηγιών NAVTEX (απαγόρευση κίνησης πλοίων, λόγω ασκήσεων με πραγματικά πυρά) βρήκαν ως απάντηση τις… βόλτες που έκοβε το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «George HW Bush», γαλλική φρεγάτα, ισραηλινά πολεμικά σκάφη, αλλά και τη συνεχή αεροναυτική παρακολούθηση των κινήσεων από τη ρωσική βάση στην Ταρσό της Συρίας.

Πώς προκύπτει το έντονο ενδιαφέρον όλων αυτών των ισχυρών; Η υπόθεση γίνεται πιο απλή, όταν συνδυαστεί με την επιχειρηματική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Ο αμερικανικών συμφερόντων ενεργειακός γίγαντας Exxon/Mobil έχει εκδηλώσει επίσημα το ενδιαφέρον του για περιοχές στη Νότια Κρήτη, ενώ δεν κρύβει το γεγονός ότι παρακολουθεί πολύ στενά τα αποτελέσματα των ερευνών στα κυπριακά «οικόπεδα».

Από την Τετάρτη, ο γαλλικός όμιλος Total, μαζί με τους Ιταλούς της ENI ξεκίνησαν την εγκατάσταση των υποδομών (πλατφόρμα) για τις έρευνες στο Οικόπεδο 11, για το οποίο έχουν πληρώσει στη Λευκωσία, ώστε να αποκτήσουν τις σχετικές άδειες.

Οι Ισραηλινοί έχουν ήδη συναποφασίσει με την Κύπρο τα όρια των μεταξύ τους ΑΟΖ, έχουν ήδη ανακαλύψει σημαντικά κοιτάσματα (Λεβιάθαν, Ταμάρ κ.λπ.) και φυσικά ενδιαφέρονται να μάθουν τα αποτελέσματα των νέων ερευνών, ώστε να έχουν καλύτερη εικόνα για το σύνολο της υποθαλάσσιας περιοχής.

Οι Ρώσοι έχουν ήδη συμφωνίες για εμπορική αξιοποίηση των ισραηλινών κοιτασμάτων και σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά μεγάλα συμφέροντα που διατηρούν στην Κύπρο, δεν θέλουν να μείνουν εκτός παιχνιδιού, εάν συνυπολογίσει κανείς και τις επιπτώσεις από τις εξελίξεις στη Συρία.

Στην υπόθεση παραμένουν, έστω και διά της σιωπής, οι Αιγύπτιοι, οι οποίοι μετά από την αποκάλυψη του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου Zor στη δική τους ΑΟΖ, καταλαβαίνουν ότι μόνο με πολυεθνικές συνεργασίες στην περιοχή θα καταφέρουν να έχουν υψηλά οικονομικά οφέλη.

Χάρτης οικονομικών ζωνών των χωρών της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου
Χάρτης οικονομικών ζωνών των χωρών της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου

Το γεγονός ότι με την πρόοδο των ερευνών η Ανατολική Μεσόγειος ενδέχεται να αναδειχθεί σε μία περιοχή με ισάξια αποθέματα με αυτά του Περσικού Κόλπου, προσελκύει τους ενεργειακούς κολοσσούς και συνεπακόλουθα επιφέρει την ανάμειξη των κυβερνήσεων, σε ένα άτυπο μπρα ντε φερ, για τον έλεγχο των περιοχών.

Η κοινή στάση Αθήνας και Λευκωσίας και η διεθνής απομόνωση της Άγκυρας

Μέσα στο κουβάρι των αντιπαραθέσεων, Αθήνα και Λευκωσία με κοινή γραμμή έδωσαν τις «μάχες» στο πλαίσιο των συνομιλιών για το Κυπριακό, στην Ελβετία, χωρίς να υποχωρήσουν απέναντι στην τουρκική αδιαλλαξία.

Αναστασιάδης με τον Τσαβούσογλου διάσκεψη για το Κυπριακό
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Μελβούτ Τσαβούσογλου, στο περιθώριο της διάσκεψης για το Κυπριακό στο θέρετρο Κρανς Μοντάνα της Ελβετίας

Μάλιστα, το μεγαλύτερο όφελος από τις αποτυχημένες προσπάθειες εξεύρεσης λύσης είναι το γεγονός ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά κατάφερε να προσελκύσει περισσότερους «φιλικά προσκείμενους» παράγοντες, όπως ο νέος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες και άλλοι συμμετέχοντες στις συνομιλίες, με την άρνηση των τουρκικών προτάσεων για παράταση της παραμονής των στρατευμάτων κατά τουλάχιστον 15 χρόνια και για το θέμα των εγγυήσεων, που οδηγούσαν σε μία «κουτσή λύση» ή ακόμη και στη νομιμοποίηση της εισβολής και κατοχής της Κύπρου.

Επιπλέον, τόσο η ελληνική, όσο και η ελληνοκυπριακή πλευρά παρακολουθούν με ψυχραιμία τις τουρκικές προκλήσεις και τις προσπάθειες να αποτραπεί η έρευνα στα κυπριακά «οικόπεδα», ενώ δηλώνουν έτοιμες για αποτελεσματική αντιμετώπιση οποιασδήποτε προσπάθειας, που θα παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λευκωσίας και το Διεθνές Δίκαιο.

Σε κάθε περίπτωση, προς όφελος των εθνικών συμφερόντων Ελλάδας και Κύπρου, οι δύο κυβερνήσεις έχουν αναπτύξει ιδιαίτερα θετικές σχέσεις με τις αντίστοιχες του Ισραήλ και της Αιγύπτου, σε δύο διαφορετικές (αλλά συγκλίνουσες ως προς τα συμφέροντα) τριεθνείς συνεργασίες, με στόχο το όφελος όλων των κρατών, που συμμετέχουν.

Το γεγονός ότι από αυτές τις συνεργασίες απουσιάζει η Τουρκία έχει τη δική του σημασία. Όπως, επίσης, ξεχωριστής σημασίας είναι η απομόνωση της Άγκυρας, από όλους τους ισχυρούς, που διατηρούν συμφέροντα στην περιοχή, προκαλώντας τη… μήνη του Σουλτάνου!

Προκάλεσαν οργή

Η στάση του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Μελβούτ Τσαβούσογλου σε όλη τη διάρκεια των συνομιλιών για το Κυπριακό, στην Κρανς Μοντανά της Ελβετίας, εξόργισε ακόμη και τους πιο ψύχραιμους παράγοντες, που συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις.

Είναι χαρακτηριστική η έντονη αντίδραση του απεσταλμένου της Ε.Ε. στις συνομιλίες, όταν ο Τούρκος υπουργός, με απαξιωτικό τρόπο, του συνέστησε να μην παρεμβαίνει, διότι είναι απλός παρατηρητής, ενώ ο Ευρωπαίος διπλωμάτης ανταπάντησε ότι στο επίκεντρο βρίσκεται μία χώρα που είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρα αφορά το «κοινό ευρωπαϊκό μας σπίτι».

Ακόμη και ο εξαιρετικά ψύχραιμος υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Μπορίς Τζόνσον έπνεε τα μένεα κατά του Τούρκου ομολόγου του, για τη στάση του τελευταίου, αλλά και το ότι υπονόμευσε μία προσπάθεια για λύση στο πρόβλημα, φυσικά σε συνεννόηση και με την καθοδήγηση του Ερντογάν.

Υπό αυτές τις συνθήκες και με βάση τη διαμόρφωση των συνθέσεων και των αντιθέσεων στην περιοχή, ο ανατολικός μας γείτονας βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, καθώς δεν διαθέτει συμμάχους, ούτε υποστηρικτές. Βεβαίως, αυτό μπορεί να οδηγήσει και στις γνωστές αντιδράσεις του πληγωμένου θηρίου…

Για πρώτη φορά, πάντως, μετά από τέσσερις δεκαετίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά διαθέτει πολύ περισσότερους συμμάχους στην προσπάθειά της να επιλύσει το πρόβλημα εισβολής και κατοχής, αλλά και να δημιουργήσει τις συνθήκες για ισχυρές οικονομικές συμμαχίες, που θα την προστατεύσουν από ενδεχόμενα μελλοντικά προβλήματα.

Για τους ίδιους λόγους, η Αθήνα μπορεί να ελπίζει σε καλύτερες γεωπολιτικές ημέρες στο μέλλον.

Στήριξη στη Λευκωσία από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Τα συμφέροντα της πολυεθνικής Exxon/Mobil, που αποτελεί έναν από τους βασικούς χρηματοδότες των συντηρητικών υποψηφίων προέδρων, διαχρονικά, διαμορφώνουν και τη στάση της αμερικανικής κυβέρνησης στο θέμα των ερευνών στην Κύπρο.

Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του εκπροσώπου του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών στο Οικόπεδο 11 της κυπριακής ΑΟΖ.

Επί της ουσίας το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαιώνει την υποστήριξή του στη Λευκωσία, για τις έρευνες στην ΑΟΖ, αν και αφήνει ένα «παράθυρο» ανοικτό απέναντι στις τουρκικές θέσεις, σημειώνοντας ότι «οι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου του νησιού, όπως και όλοι οι πόροι του, θα πρέπει να κατανέμονται ακριβοδίκαια και μεταξύ των δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης».

Παρ’ όλα αυτά, η επίσημη αμερικανική διπλωματία τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ του δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας «να αναπτύξει τους πόρους της στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της» και επισημαίνει: «Συνεχίζουμε να αποθαρρύνουμε δράσεις που αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή».

Οι θέσεις της Μόσχας και τα κίνητρά της…

Στη ρωσική πρωτεύουσα ακολουθούν κατά γράμμα την παλιά… σοβιετική πολιτική απέναντι στις εξελίξεις στο Κυπριακό.

Στο υπουργείο Εξωτερικών, στο κέντρο της Μόσχας, δεν βιάζονται να εκφράσουν δημοσίως τη θέση τους, γύρω από τις εξελίξεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, αν και είναι δεδομένη η στάση στο θέμα του Κυπριακού.

Ανέκαθεν η Μόσχα στήριζε σε κάθε περίπτωση και με κάθε ευκαιρία τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς, αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί θέμα εισβολής και κατοχής.

Η ρωσική πλευρά έχει επιπλέον λόγους για να στηρίζει τη Λευκωσία. Τα τελευταία χρόνια, τεράστια ρωσικά κεφάλαια πέρασαν από το κυπριακό τραπεζικό σύστημα, ενώ πολλές ρωσικές εταιρίες βρήκαν την ευκαιρία να αποκτήσουν θυγατρικές εντός της Ευρωζώνης.

Επιπλέον, η θέση της Κύπρου χαρακτηρίζεται κρίσιμη για τα ρωσικά συμφέροντα, τόσο στη Συρία, όσο και στο Ισραήλ, καθώς θυγατρικές της Gazprom έχουν αναλάβει την εμπορική εκμετάλλευση του αερίου που παράγεται από τα ισραηλινά πεδία.

Σε κάθε περίπτωση, διπλωματικοί κύκλοι με πολύ καλή γνώση των θέσεων της Μόσχας, σημειώνουν ότι οι αρμόδιες ρωσικές υπηρεσίες παρακολουθούν πολύ στενά τις εξελίξεις (αξιοποιώντας και πληροφορίες από τον αεροναυτικό εξοπλισμό της βάσης στην Ταρσό) και σε κάθε περίπτωση βρίσκονται σε ετοιμότητα.

Άλλωστε, λόγω του πολέμου στη Συρία, η Μόσχα διαθέτει σημαντική στρατιωτική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή, η οποία χαρακτηρίζεται από στρατιωτικούς αναλυτές ως η πιο ευέλικτη από όλες τις άλλες, άλλων χωρών.

 

Check Also

Δάνεια της δεκάρας…

Ασφυκτική πίεση δέχονται οι τράπεζες να ξεφορτωθούν, με πωλήσεις σε εξειδικευμένα fund, τα πιο «τοξικά» …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *